«خون بس» تجلی هنر بخشش در مقابل قصاص/ سنتی که جاری کننده مودت است

به گزارش نیساخبر، «خون بس» تجلی فرهنگ صلح و سازش در لرستان است که با وساطت ریش سفیدان و معتمدان موجب فراهم آمدن زمینه گذشت اولیای دم مقتول از قاتل می‌شود، سنتی که نتیجه‌اش از بین رفتن کدورت‌ها و پیدایش الفت و مهربانی در میان مردمان است.

مراسم «خون بس» جایگاه گذشت را براساس آیات و روایات اسلام نشان می‌دهد، این سنت که ریشه در آموزه‌های تاریخی و دینی دارد موجب امنیت و آرامش روحی میان خانواده‌ها و همچنین جامعه می‌شود.

بارها و بارها شاهد نقش مؤثر و ظرفیت بزرگان و ریش سفیدان در ختم به خیر شدن پرونده‌های قتل بوده‌ایم، تجربه ثابت کرده اختلاف؛ دو دستگی، کشمکش و کینه به‌دل گرفتن را موجب شده و درمقابل عفو؛ گذشت، مودت، صلح و سازش همکاری و همدلی را به دنبال دارد.

در آیین «خون بس» قاتل را به صورت دست بسته و در سایه کتاب قرآن و با یک قبضه چاقو همراهی کرده و به سمت خانه اولیای دم با نیت بخشش می‌روند و در بیشتر موارد اولیاء دم قرآن را بوسیده و بزرگ‌منشی خود را به نمایش می‌گذارند.

توجه به فرهنگ غنی صلح و سازش همچنین تلاش در راستای نهادینه کردن آن در بین مردم باید در دستور کار نهاد قضایی استان قرار بگیرد، زیرا آشنا ساختن جوانان با فرهنگ غنی و پر بار سازش می‌تواند از بروز بسیاری از درگیری و ناهنجاری‌ها جلوگیری کند.

واقعیتی که در حل و فصل اختلافات در لرستان باید به آن توجه کرد نقش ریش سفیدان و بزرگان است.

بارها بزرگان از کوچ خانواده‌های درگیر نزاع و قتل صحبت کرده‌اند، از آتش زدن زمین و باغ گرفته تا غارت وسایل منزل، اتفاقی که مشکلات متعددی را برای آنها ایجاد می‌کند.

اما در مقابل وساطت ریش سفیدان علاوه بر جلوگیری از کوچ  طرفین درگیری، از بروز نزاع و درگیری احتمالی در آینده نیز جلوگیری می‌کند.

از طرفی شوراهای حل اختلاف به واسطه جایگاهی که میان مردم دارند در صورت اطلاع‌رسانی و فرهنگ سازی، پرونده‌های با قابلیت صلح و سازش را ساماندهی کنند.

به نظر می‌رسد این رسم و آیین خوب باید بین خانواده و طوایف مختلف حفظ و به نسل‌های بعدی نیز انتقال پیدا کند، البته نکته قابل تأمل در موضوع صلح و سازش این است که موضوع باید از طرف ریش سفیدان پیگیری شود که افراد علاوه بر پشیمانی از ارتکاب جرم یا تخلف، از انجام مجدد آن خودداری کنند.

منجر شدن 32 درصد پرونده‌ها به سازش

رئیس شوراهای حل اختلاف لرستان با اشاره به ورود 50 درصد پرونده‌های دادگاه‌های استان به شورای حل اختلاف، اظهار کرد: سال گذشته 102 هزار و 625 پرونده با احتساب اجرای احکام وارد شورای حل اختلاف شد، همچنین 103 هزار و 186 پرونده نیز مختومه گشت.

یارالله کاکولوند افزود: از 103 هزار پرونده وارد شده به شورای حل اختلاف، 19 هزار فقره یعنی معادل 32 درصد پرونده‌های قابل صلح، به سازش ختم شدند.

وی با بیان اینکه 258 زندانی از طریق شوراهای حل اختلاف آزاد شدند، تصریح کرد: همچنین تعداد قتل عمد منجر به صلح و سازش  10 فقره و تعداد قتل غیر عمد نیز یک فقره بود.

معاون قضایی دادگستری لرستان گفت: سال گذشته همچنین  459 فقره پرونده طلاق در شوراهای حل اختلاف لرستان منجر به سازش شد.

پذیرش 99 درصدی آراء شوراهای حل اختلاف استان

کاکولوند عنوان کرد: سازش 106 فقره پرونده نزاع و 103 پرونده مالی با بیش از 20 میلیون ریال نیز طی سال گذشته انجام گرفت.

وی با اشاره به آراء صادر شده در شوراهای حل اختلاف استان، افزود: سال گذشته 60 هزار و 259  رای صادر شد که از 3940 رای اعتراضی 393 مورد آن نقض شد، به‌نحوی‌که 6.5 درصد از کل آرا صادر شده نقض، و در مقابل پذیرش و تائید آرا 99 درصد بوده است.

3046 فقره پرونده به صلح و سازش منجر شد

رئیس شوراهای حل اختلاف لرستان در ادامه به آمار سه ماهه امسال اشاره و بیان کرد: طی این مدت 17 هزار و 357 پرونده ورودی و 17 هزار و 928 پرونده مختومه داشته‌ایم که از این تعداد 3046 فقره منجر به صلح و سازش شده است.

کاکولوند عنوان کرد: آزادی 54 زندانی، صلح و سازش 122 پرونده شعبه زندان از مواردی است که می‌توان مطرح کرد.

معاون قضایی دادگستری لرستان، شوراهای حل اختلاف را تنها مختص ایران ندانست و گفت: در بسیاری از کشورها نیز شوراهای حل اختلاف با عناوین دیگر فعالیت می‌کنند، به گونه‌ای که در برخی کشورها بیش از 90 درصد پرونده‌هایی که در شورای حل اختلاف هستند به صلح و سازش منجر می‌شوند.

وی،صلح و سازش را یکی از موضوعات مهم مطرح شده از سوی پروردگار در آیات وحی خواند و افزود: در صلح و سازش فردی به عنوان عنصر محلی بزه دیده و بزهکار را آشتی می‌دهد، در لرستان این مقوله به دلیل جو عشیره‌ای و قبیله‌ای قوی‌تر و مشهودتر است.

رئیس شوراهای اختلاف لرستان افزود: در شورای حل اختلاف برای صلح و سازش برخی پرونده‌ها علاوه بر معتمدان این شورا، از ریش سفیدان جوامع محلی نیز استفاده می‌شود، در واقع کار اصلی شورا ساماندهی و پشتیبانی است.

تأکید بر تقویت و ترویج فرهنگ صلح و سازش

کاکولوند ترویج سنت صلح و سازش را نیازمند فرهنگ‌سازی در سطح گسترده دانست و تصریح کرد: برای تحقق ایم مهم بایستی دادگستری، نهادهای فرهنگی، صدا و سیما و اصحاب رسانه ورود پیدا کنند.

وی تأکید کرد: باور کنیم مجازات راهگشا نیست، در قصاص فصل خصومت آتش زیر خاکستر است اما در سازش تمام حواشی قطع می‌شود که این نکته حائز اهمیت باید مورد توجه مردم قرار بگیرد.

رئیس شوراهای اختلاف لرستان با اشاره به مزایای ارجاع پرونده‌ها به شورای حل اختلاف گفت: کاهش بار ترافیک ورودی پرونده‌ها به دادگاه‌ها، رسیدگی به پرونده‌های مهم و کاهش اطاله دادرسی از پیامدهای ارجاع پرونده‌ها به شوراهای حل اختلاف لرستان است.

گزارش از نسرین صفربیرانوند

منبع:فارس